ABD Rus dizeline yaptırım istisnası getirdi. ABD Hazine Bakanlığı’na bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Rusya menşeli dizel yakıtın satışı, teslimi, boşaltılması ve ithalatına ilişkin belirli işlemleri geçici olarak yetkilendiren Genel Lisans 135’i yayımladı. Karar, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından Rusya’nın ABD ve küresel piyasalara yeni dizel tedariki sağlayacağını açıklamasıyla birlikte duyuruldu.
Karar, Rusya’ya yönelik genel yaptırım rejiminin kaldırıldığı anlamına gelmiyor. OFAC’ın yayımladığı lisans, yalnızca Rusya menşeli dizel yakıtla bağlantılı belirli işlemler için süreli bir istisna getiriyor.
Rus dizeline yaptırım istisnası 7 Nisan 2027’ye kadar geçerli
OFAC’ın 9 Ekim 2026 tarihli Genel Lisans 135 belgesine göre, Rusya’nın zararlı dış faaliyetlerine ilişkin yaptırım düzenlemeleri ile Ukrayna-Rusya yaptırımları kapsamında normalde yasaklanan bazı işlemler geçici olarak serbest bırakıldı.
Lisans; Rusya menşeli dizelin satışı, teslimi, boşaltılması ve ithalatıyla bağlantılı işlemleri kapsıyor. Belgeye göre yetki, ABD’ye ithalat da dahil olmak üzere 7 Nisan 2027 saat 00.01’e kadar geçerli olacak.
Bununla birlikte lisans tüm mali kısıtlamaları ortadan kaldırmıyor. Rusya Merkez Bankası, Rusya Ulusal Varlık Fonu veya Rusya Maliye Bakanlığı’nın ABD finans kuruluşlarındaki hesaplarına borç kaydı yapılmasına izin verilmiyor.
Trump: İlk etapta 300 bin tondan fazla dizel sağlanacak
ABD Başkanı Donald Trump, Vladimir Putin ile yaptığı görüşmenin ardından Rusya’nın ilk aşamada 300 bin tondan fazla dizeli ABD ve küresel piyasalara sunmayı kabul ettiğini açıkladı.
Trump’ın açıklamasına göre Rusya, kasım ayında 500 bin ton daha dizel sağlayacak. Bunun ardından 1 milyon tonluk ek teslimat planlanıyor. Rus rafinerilerinin durumuna bağlı olarak kısa süre içinde 3 milyon tonluk ilave sevkiyatın da gündeme gelebileceği ifade edildi.
Tüm bu miktarların gerçekleşmesi halinde toplam tedarik 4,8 milyon tona ulaşabilecek. Ancak bu rakamlar Trump’ın açıkladığı planlanan miktarlar. Sevkiyatların tamamının yapıldığına ilişkin henüz bağımsız doğrulama bulunmuyor.
ABD neden istisna getirdi?
Reuters’ın aktardığına göre ABD yönetiminin temel gerekçelerinden biri, son dönemde hızla yükselen dizel fiyatlarını aşağı çekmek. Dizel; tarım, taşımacılık, lojistik ve ısınma gibi alanlarda kritik bir yakıt olarak kullanılıyor.
Küresel enerji piyasalarında arzın sıkışması, rafineri kapasitesindeki sorunlar ve Orta Doğu ile Ukrayna’daki çatışmalar fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor. ABD yönetimi, Rus dizelinin yeniden belirli kanallardan piyasaya girmesinin arzı artırarak fiyat baskısını hafifletebileceğini düşünüyor.
Yaptırımlar kaldırılmadı, özel lisans verildi
Kararın en önemli ayrıntısı, ABD’nin Rusya’ya yönelik yaptırımları genel olarak kaldırmamış olması. OFAC’ın yayımladığı belge bir yaptırım iptali değil; belirli işlemleri, belirli bir süre boyunca mümkün kılan genel lisans niteliğinde.
OFAC’ın kendi tanımına göre genel lisanslar, normal şartlarda yaptırım nedeniyle yasaklanmış belirli işlem kategorilerine izin veriyor. Bu nedenle kararın “Rusya’ya yaptırımlar kaldırıldı” şeklinde sunulması doğru değil.
En doğru ifade, “Rus dizeline geçici yaptırım istisnası tanındı” şeklinde.
Enerji piyasaları açısından ne anlama geliyor?
Rusya’nın planlanan miktarlarda dizel sağlaması halinde küresel piyasadaki ürün arzının artması beklenebilir. Ancak bunun fiyatlara etkisi; sevkiyat takvimi, rafineri kapasitesi, lojistik koşullar ve diğer üreticilerin arzına bağlı olacak.
Bu nedenle yeni lisansın dizel fiyatlarını kesin olarak düşüreceğini söylemek için henüz erken. Aynı şekilde açıklanan bütün miktarların kısa sürede piyasaya gireceği de kesinleşmiş değil.
Rusya-Ukrayna yaptırımlarında dikkat çeken değişiklik
ABD’nin 2022’den bu yana Rus enerji sektörüne karşı uyguladığı yaptırım politikasında enerji ürünleri önemli bir yer tutuyor. Genel Lisans 135, bu çerçevede dizel için getirilen dikkat çekici ama sınırlı bir istisna niteliğinde.
Karar, Rusya-Ukrayna savaşına ilişkin diğer yaptırımları veya Rus enerji sektörüne yönelik tüm kısıtlamaları ortadan kaldırmıyor. Yalnızca lisans metninde tanımlanan dizel işlemlerini belirlenen süre boyunca yetkilendiriyor.
ATA TV Haber’in Dünya kategorisinden Rusya-Ukrayna savaşı ve enerji piyasalarına ilişkin son gelişmeleri takip edebilirsiniz.
Kaynaklar
ABD Hazine Bakanlığı / OFAC Genel Lisans 135; Reuters, 9 Ekim 2026.
Gazete Manşetleri
Türkiye basınında günün öne çıkan başlıklarını ve gazetelerin birinci sayfalarını inceleyin.
Yorumlar kapalı.