Mekke Anlaşması Meclis gündemine taşınmaya hazırlanıyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 8 Ekim’de Ankara’da Macaristan Dışişleri Bakanı Anita Orban ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın TBMM’ye gönderileceğini açıkladı. Fidan’ın açıklaması, üç ülke arasında ağustos ayında imzalanan anlaşmanın Türkiye’deki onay sürecinde yeni bir aşamaya geçileceğine işaret ediyor.
Fidan, anlaşmanın niteliğini anlatırken bunun saldırı amaçlı bir düzenleme olmadığını vurguladı. Bakanın açıklamasına göre anlaşma, taraf ülkelerden birinin saldırıya uğraması halinde diğerlerinin savunma dayanışması göstermesini esas alıyor. Suudi Arabistan’a savunma desteği konusunun da değerlendirildiğini söyleyen Fidan, bu konuda kesinleşmiş bir askerî görevlendirme veya uygulama takvimi açıklamadı.
Mekke Anlaşması ne zaman imzalandı?
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan, Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı 7 Ağustos 2026’da imzaladı. Dışişleri Bakanlığının 31 Ağustos tarihli açıklamasına göre üç ülke, anlaşma çerçevesinde bir Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi kurdu. Dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanlarının yer aldığı komite, ilk toplantısını İstanbul’da gerçekleştirdi. Aynı toplantıda ittifakın resmî adının “Mekke Savunma İttifakı” olduğu duyuruldu.
Fidan, o toplantıda ittifakın devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne saygı ilkeleri üzerine kurulduğunu, herhangi bir devlete karşı oluşturulmadığını söyledi. Ayrıca anlaşmanın Türkiye’nin NATO başta olmak üzere mevcut uluslararası yükümlülüklerinin yerini almadığını, bunları tamamlayıcı nitelikte olduğunu belirtti.
Meclis onayı neden gerekli?
Uluslararası bir anlaşmanın imzalanması, Türkiye’deki iç hukuk onay sürecinin tamamlandığı anlamına gelmiyor. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, önceki açıklamasında Mekke Anlaşması’na ilişkin bir teklifin henüz Meclis’e ulaşmadığını ve anlaşmanın yürürlüğe girmesi için TBMM’de gerekli işlemlerin yapılması gerektiğini belirtmişti. Fidan’ın 8 Ekim’deki açıklaması, bu sürecin başlatılacağı yönündeki en güncel siyasi mesaj oldu.
Bu nedenle “anlaşma Meclis’te kabul edildi” veya “yürürlüğe girdi” şeklindeki ifadeler şu aşamada doğru değil. Teklifin TBMM’ye hangi tarihte sunulacağı, komisyon ve Genel Kurul görüşmelerinin takvimi ile anlaşma metninin ayrıntıları ayrıca izlenecek.
Riyad’da kurumsallaşma görüşmeleri yapıldı
Mekke Savunma İttifakı’nın kurumsallaşması için temaslar eylül ve ekim aylarında sürdü. Üç ülkenin dışişleri bakanları 25 Eylül’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kapsamında New York’ta bir araya geldi. Ardından 5 Ekim’de Riyad’da Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi toplantısı gerçekleştirildi. Toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Selçuk Bayraktaroğlu katıldı.
Fidan, Riyad toplantısının ardından anlaşmanın kurumsallaşmasına ilişkin çalışmaların sonuna yaklaşıldığını ifade etmişti. Bu temaslar, üç ülkenin savunma alanındaki koordinasyonu kalıcı bir yapıya dönüştürme arayışının parçası olarak değerlendiriliyor.
Yeni açıklamayla birlikte dikkatler TBMM’ye çevrildi. Anlaşmanın onay takvimi, Türkiye’nin mevcut uluslararası yükümlülükleriyle ilişkisi ve olası savunma desteğinin kapsamı, Meclis görüşmeleri sırasında yanıt aranacak temel başlıklar arasında bulunuyor.
Kaynaklar: 8 Ekim 2026, Hakan Fidan’ın açıklaması; T.C. Dışişleri Bakanlığı, 31 Ağustos 2026; TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un açıklaması; Anadolu Ajansı, 5 Ekim 2026.
Yorumlar kapalı.