Türkiye, üretim potansiyeli ve genç nüfusuyla geniş kitleleri açlık sınırına mahkûm etmeyecek bir iktisadi kapasiteye sahiptir. Ancak çarşıya ve pazara yansıyan fiyatlar ile hanehalkının alım gücü, kurucu ilkelerin ekonomik adalet sütununu yeniden tartışmayı zorunlu kılıyor. Sahi, gerçek anlamıyla halkçılık ilkesi nedir ve bugünün Türkiyesi bu kavramdan neden bu kadar uzak bir noktada duruyor? Geniş kitlelerin akşam pazarında ucuz gıda aradığı, hane bütçesini denkleştirmekte zorlandığı bu yapısal sıkışmışlık, ülkenin kaynak yokluğundan kaynaklanmıyor. Asıl sorun, eldeki imkanların ve üretilen milli gelirin paylaşımındaki adaletsizliktir.
Kaynakların Adil Bölüşümü ve Ekonomik Sıkışmışlık
TÜİK tarafından açıklanan 2025 yılı Gelir Dağılımı İstatistikleri bu sınıfsal uçurumun ulaştığı boyutları net bir şekilde ortaya koymaktadır. Resmi verilere göre, Türkiye’de en yüksek gelire sahip yüzde 20’lik grup toplam gelirin yüzde 48’ini alırken, en düşük gelire sahip yüzde 20’lik nüfus pastanın yalnızca yüzde 6,4’ü ile yetinmek zorundadır. Gelir dağılımı eşitsizliğini gösteren Gini katsayısının 0,410 seviyesinde seyretmesi, toplumsal bölüşümdeki dengesizliği doğrulamaktadır. Bir yanda kamu ihaleleriyle servet büyütülebilen dar bir kesim dururken, diğer yanda asgari geçim şartları altında zorlanan milyonlarca vatandaş bulunmaktadır. Toplumsal huzurun temeli dengeli bölüşümdür ancak mevcut dolaylı vergi yükü bu dengeyi halk aleyhine bozmaktadır.
Ülkenin ürettiği zenginlik ve stratejik kaynaklar, rasyonel bir kamucu planlama yapılmadığı için dar bir azınlığın kontrolünde toplanmaktadır. Sayıştay’ın Kamu İdareleri Denetim Raporlarında ve kamu denetim bulgularında yer alan bazı tahsilat sorunları ile vergi muafiyeti uygulamaları, kamu kaynaklarının kullanımına ilişkin adalet tartışmalarını derinleştirmektedir. Vatandaşın omuzlarına binen dolaylı vergiler artarken, büyük sermaye gruplarının yükümlülüklerinin hafifletilmesi, halkçı devlet anlayışının zayıflatılması olarak yorumlanmaktadır.
Atatürk’ün Vizyonu ve Eşit Yurttaşlık Temeli
Cumhuriyetin kurucu halkçılık programı, sınıfsal imtiyazları reddeden ve hiçbir aileye, zümreye veya gruba ayrıcalık tanımayan bir eşit yurttaşlık zeminine dayanır. 1920’lerin büyük yokluk döneminde, devletin tüm kısıtlı imkanlarını halkın eğitimi, sağlığı ogüzel köylünün kalkınması için planlanmıştır. 17 Şubat 1925 tarihinde, o dönem devlet bütçesinin önemli bir gelir kalemini oluşturan Aşar vergisinin yasal bir reformla kaldırılması, kurucu iradenin üreticiyi koruma kararlılığını gösterir. Devlet, köylünün sırtındaki bu asırlık mali yükü kaldırarak tarımsal üretimi teşvik etmeyi amaçlamıştır. Fırsat eşitliğinin zayıfladığı günümüz şartlarında, bu kamucu felsefeyi yeniden hatırlatmak bir yayıncılık görevidir.
Bu ekonomik model, gücünü toplumsal dayanışmadan alır. Köydeki sahipsiz bir çocuğun devletin parasız yatılı okullarında okuyarak bilim insanı, mühendis ya da devlet adamı olabilmesinin yegane güvencesidir bu felsefe. Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan sosyal devlet anlayışı da bu yaklaşımın günümüzdeki hukuki karşılıklarından biri olarak değerlendirilebilir. Devlet, parası olanı daha da zengin etmek için değil; toplumun en alt tabakasındaki insanın bile insanca yaşayabileceği asgari refah seviyesini garanti altına almak için vardır.
Geldiğimiz noktada bu kamusal vizyon yerini ranta bırakmıştır. Stratejik fabrikaların özelleştirilmesi, güvencesiz işçiliği kalıcı hale getirmiştir. Eğitim ve sağlık gibi en temel anayasal hizmet alanlarının ticarileştirilmesi, parası olanın hizmet aldığı, olmayanın sistemin dışına itildiği bir yapı oluşturmuştur. Asgari ücretin bir ortalama ücret haline geldiği bu düzende, cumhuriyetin kurucu felsefesini savunmak hayati önem taşımaktadır.
Çözüm Üretim ve Adil Bölüşümde
Bu ülkenin halkı, kendi topraklarının ürettiği kaynakların tamamına ortaktır. Çözüm, sadaka kültürüne dönüştürülen yetersiz yardım paketlerinde değil; Altı Ok’un halkı merkeze alan, adil bölüşümü ve kamusal üretimi savunan ilkelerindedir. Unutulan bu kurucu adımlar yeniden devlet politikalarına taşındığında, bu toprakların bereketi halkın sofrasına yansıyacaktır. Ekonomik adaletsizliklerin tıkadığı üretim damarlarını açacak formüller, tam bağımsız milli ekonomi modelinde gizlidir.
Yorumlar kapalı.