Pakistan’da olağanüstü hâl kararı siyasi krizi derinleştirdi. Pakistan Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, 11 Ekim 2026 Pazar günü ülkenin kuzeybatısındaki Hayber Pahtunhva (Khyber Pakhtunkhwa) eyaletinde olağanüstü hâl ve vali yönetimine geçilmesini onayladı. Kararla, tutuklu eski Başbakan İmran Han’ın Pakistan Adalet Hareketi (PTI) partisinin yönettiği eyalet hükümetinin yetkileri askıya alındı. Başkent İslamabad’a yönelik muhalefet yürüyüşü hazırlıkları sürerken alınan karar, federal hükümet ile muhalefet arasındaki gerilimi yeni bir aşamaya taşıdı.
Kararın yalnızca Hayber Pahtunhva eyaletini kapsadığını belirtmek gerekiyor. Pakistan genelinde olağanüstü hâl ilan edildiğine ilişkin bir açıklama bulunmuyor. Cumhurbaşkanlığının duyurusuna göre uygulama, federal kabinenin kararı ve Başbakan Şahbaz Şerif’in tavsiyesi üzerine yürürlüğe konuldu.
Pakistan’da olağanüstü hâl: Cumhurbaşkanı iki anayasa maddesini onayladı
Pakistan devlet radyosu Radio Pakistan’ın aktardığı resmî açıklamada, Cumhurbaşkanı Zerdari’nin ülke Anayasası’nın 232. ve 234. maddeleri kapsamında başbakan tarafından iletilen tavsiyeyi imzaladığı bildirildi. Cumhurbaşkanlığı; federal kabinenin değerlendirmelerini, ilgili kurumlardan gelen kamu düzeni raporlarını ve hükümet heyetleriyle yapılan görüşmelerin sonuçsuz kalmasını kararın gerekçeleri arasında gösterdi.
232. madde olağanüstü hâl ilanına ilişkin anayasal çerçeveyi düzenlerken 234. madde, eyalette anayasal yönetim mekanizmasının işlemediği koşullarda valinin federal yönetim adına belirli yetkileri üstlenmesine imkân tanıyor. Böylece eyaletteki seçilmiş yönetimin olağan görev ve yetkilerine müdahale edilmesini sağlayan istisnai bir uygulama hayata geçirilmiş oldu.
Federal hükümet, eyalet yönetiminin silahlı gruplarla mücadelede yeterli iş birliğini göstermediğini savunuyor. Başbakanlık açıklamasında, eyalet hükümetinin terörle mücadele politikasından uzaklaştığı ileri sürüldü. Bu değerlendirme, federal hükümetin gerekçesi niteliğinde; muhalefet ise aynı kararı siyasi bir müdahale olarak görüyor.
Hayber Pahtunhva eyalet yönetimi askıya alındı
Kararın ardından İmran Han’ın partisi PTI’nin kontrolündeki eyalet hükümetinin yetkileri askıya alındı. Vali yönetimi uygulamaya konulurken, federal hükümet eyaletin idari işleyişine ilişkin atama ve düzenlemelere başladı. Pakistan basınında yer alan resmî bildirimlere göre Dr. Muhammed Fahr Alam İrfan, Hayber Pahtunhva’nın yeni başsekreteri olarak görevlendirildi.
Eyalet, Afganistan sınırında yer alması ve güvenlik sorunlarının yoğunlaşması nedeniyle uzun süredir federal yönetimin gündemindeydi. Ancak olağanüstü hâl kararının verildiği dönem, güvenlik tartışmalarının yanı sıra keskin bir siyasi çekişmeye de sahne oluyor.
Dawn gazetesinin haberine göre eyaletin merkezi Peşaver’in bazı bölgelerinde internet ve mobil veri hizmetlerinde yavaşlama ya da kesinti yaşandığı bildirildi. Bununla birlikte, eyaletin tamamında internetin kapatıldığı doğrulanmadı. Şehirde güvenlik önlemlerinin artırılması da dikkat çekti.
İmran Han’ın partisi neden İslamabad’a yürüyüş hazırlığında?
Pakistan siyasetindeki gerilimin merkezinde, eski Başbakan İmran Han’ın tutukluluğu bulunuyor. Han’ın partisi PTI, destekçilerini başkent İslamabad’a yürüyüşe çağırarak eski başbakanın serbest bırakılmasını talep ediyor. Parti destekçileri günlerdir eyalette çeşitli gösteri ve yürüyüşler düzenliyor.
Reuters’ın haberine göre olağanüstü hâl ilanı, federal yönetim ile PTI arasında yürüyüş planları nedeniyle yaşanan anlaşmazlığın ardından geldi. Merkezi hükümet, eyalet yönetiminin güvenlik politikalarına yeterli desteği vermediğini ileri sürerken muhalefet federal makamların siyasi talepleri bastırmaya çalıştığını savunuyor.
İslamabad yönetimi ile Hayber Pahtunhva hükümeti arasında daha önce yapılan görüşmelerden sonuç alınamamıştı. Taraflar, terörle mücadele politikalarının nasıl yürütüleceği ve eyalet yönetiminin bu kararlara ne ölçüde katılacağı konusunda da anlaşmazlık yaşıyor.
PTI’den karara tepki: Eyaletin seçilmiş iradesi tartışılıyor
PTI, olağanüstü hâl kararını kabul etmedi. Partinin önde gelen isimleri, eyaletin seçilmiş yönetiminin yetkilerinin askıya alınmasının demokratik temsil ve eyalet özerkliği bakımından sorun yarattığını savundu.
PTI Başkanı Gohar Ali Han, kararın geri alınmasını isterken güvenliğin sağlanması için federal hükümet ile eyaletlerin birlikte hareket etmesi gerektiğini belirtti. Parti sözcüleri de karara karşı anayasal ve hukuki yolların değerlendirilmesini gündeme getirdi.
Bu açıklamalar muhalefetin tutumunu yansıtıyor. Federal hükümet ise olağanüstü hâlin artan güvenlik sorunları ve eyalet yönetiminin terörle mücadeledeki tutumu nedeniyle gerekli olduğunu savunmaya devam ediyor. Her iki tarafın açıklamaları, ülkedeki siyasi anlaşmazlığın yalnızca yürüyüşlerle sınırlı kalmadığını ortaya koyuyor.
Pakistan’da bundan sonra ne olacak?
Olağanüstü hâlin kapsamı, valilik yönetiminin atacağı adımlar ve eyalet meclisinin konumu önümüzdeki günlerin başlıca konuları olacak. Pakistan Anayasası, olağanüstü yönetim kararlarının belirli koşullarda parlamenter denetime tabi tutulmasını öngörüyor. Bu nedenle kararın hukuki süreci ile sahadaki uygulamaları ayrı ayrı izlenecek.
Başkent İslamabad’a yönelik PTI yürüyüşünün sürüp sürmeyeceği, federal hükümetin muhalefetle yeniden görüşüp görüşmeyeceği ve eyalette güvenlik önlemlerinin nasıl uygulanacağı da merak konusu. Yetkililerin yeni açıklamalarıyla haberin güncellenmesi gerekebilir.
Kaynaklar: Radio Pakistan – Cumhurbaşkanlığının 11 Ekim 2026 tarihli karar duyurusu; Reuters – 11 Ekim 2026; Dawn – 11 Ekim 2026.
Türkiye ve dünya gündemindeki gelişmelerin gazetelere nasıl yansıdığını görmek için ATA TV Haber Gazete Manşetleri sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Yorumlar kapalı.