Külhöyük 66 milyon yıllık fosil buluntusuyla arkeoloji dünyasının dikkatini çekti. Ankara’nın Gölbaşı ilçesine bağlı Oyaca Mahallesi’ndeki Külhöyük kazılarında, yaklaşık 5 bin yıllık yerleşim katmanında çok daha eski bir deniz canlısına ait fosil bulundu. Gastropoda sınıfından bir deniz salyangozuna ait olduğu belirtilen fosilin yaklaşık 66 milyon yıllık olduğu değerlendiriliyor.
Buluntuyu ilginç kılan yalnızca yaşı değil, ortaya çıktığı arkeolojik bağlam. Fosil, Hatti-Hitit dönemine tarihlenen bir yapının odasında bulundu. Kazı ekibi bu nedenle milyonlarca yıllık fosilin yerleşimde yaşayan insanlar tarafından başka bir bölgeden getirilmiş olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Külhöyük 66 milyon yıllık fosil buluntusuyla şaşırttı
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Külhöyük’teki keşfi 14 Eylül 2026’da kamuoyuna duyurdu. Kültür ve Turizm Bakanlığına bağlı Anadolu Medeniyetleri Müzesi başkanlığında yürütülen kazılardaki fosilin, Tetis Denizi’nin son evreleriyle ilişkilendirilen yaklaşık 66 milyon yıllık bir deniz salyangozuna ait olduğu açıklandı.
Külhöyük ise bundan çok daha genç bir insan yerleşimi. Kazı alanında yaklaşık 5 bin yıl öncesine uzanan Hatti-Hitit dönemine ait tabakalar bulunuyor. Dolayısıyla fosilin jeolojik yaşı ile bulunduğu insan yerleşiminin tarihi arasında on milyonlarca yıllık fark bulunması araştırmacıların dikkatini çekti.
Kazı başkanı ilk gördüğünde şaşırdı
Kazı Başkanı Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin’in 16 Eylül’de yaptığı açıklamalar keşfin nasıl gerçekleştiğine ilişkin yeni ayrıntılar ortaya koydu. Tekin, fosili Hatti dönemine ait bir yapının odasında bulduklarını ve ilk karşılaştığında kendisinin de şaşırdığını anlattı.
Arkeolojik kazılarda bir buluntunun yalnızca kendisi değil, bulunduğu konum da büyük önem taşıyor. Külhöyük’teki fosilin bir yapı içerisinde ortaya çıkması, onun doğal jeolojik tabakadan çıkmak yerine eski yerleşimin sakinleri tarafından taşınmış olabileceği ihtimalini güçlendiriyor.
Fosil neden Külhöyük’e taşınmış olabilir?
Bu sorunun kesin yanıtı henüz bilinmiyor. Fosilin yaklaşık 5 bin yıl önce Külhöyük’te yaşayan insanlar tarafından dikkat çekici bir nesne olarak görülmüş ve yerleşime getirilmiş olabileceği değerlendiriliyor. Ancak fosilin ne amaçla taşındığına ilişkin kesin bir arkeolojik yorum yapılabilmesi için incelemelerin tamamlanması gerekiyor.
Bu ayrım aynı zamanda “Ankara 66 milyon yıl önce denizdi” şeklinde doğrudan bir sonuca varılmaması açısından da önemli. Fosilin Tetis Denizi’nin son evreleriyle ilişkilendirilmesi, bulunduğu Külhöyük noktasının fosilin oluştuğu yer olduğunu tek başına kanıtlamıyor. Araştırmacıların fosilin başka bir noktadan insan eliyle taşınmış olabileceğini değerlendirmesi de bu nedenle önem taşıyor.
5 bin yıllık yerleşimde milyonlarca yıllık iz
Külhöyük kazıları Ankara ve çevresinin tarih öncesi ve erken tarihî dönemlerinin anlaşılması açısından önemli veriler sağlıyor. Hatti ve Hitit kültürlerine ilişkin arkeolojik izlerin araştırıldığı yerleşimde ortaya çıkan fosil ise insanlık tarihi ile jeolojik geçmişin sıra dışı biçimde aynı noktada buluştuğu bir örnek oluşturuyor.
Bir deniz canlısının milyonlarca yıl boyunca taşlaşarak korunmuş kalıntısının binlerce yıl önce yaşayan insanların da dikkatini çekmiş olma ihtimali, buluntuyu yalnız paleontolojik değil arkeolojik açıdan da ilginç hale getiriyor.
Fosil Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edilecek
Kazı başkanının verdiği bilgiye göre fosil, kazı sezonunun tamamlanmasının ardından Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne teslim edilecek. Böylece buluntu koruma ve bilimsel inceleme sürecine alınacak.
Külhöyük’teki keşifle ilgili çalışmaların ilerleyen aşamalarında fosilin jeolojik kökeninin ve antik yerleşime nasıl ulaştığının daha ayrıntılı biçimde araştırılması bekleniyor. Şimdilik eldeki bulgular, yaklaşık 66 milyon yıllık bir deniz fosilinin binlerce yıl önce Külhöyük’te yaşayan insanların dünyasına bir şekilde girdiğini gösteren sıra dışı bir arkeolojik ipucu sunuyor.
Kaynaklar: Anadolu Ajansı; Kültür ve Turizm Bakanlığı açıklamaları ve Külhöyük Kazı Başkanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşılan bilgiler.
Yorumlar kapalı.